Η ΜΑΣΤΙΧΑ

image

Μαστίχα (επιστημονικά Pistacia lentiscus) ονομάζεται ο μαστιχοφόρος σχίνος, αλλά και το προϊόν του, η αρωματική φυσική ρητίνη.

Το φυτό της μαστίχας είναι αειθαλής θάμνος, ο οποίος μπορεί να φτάσει και το ύψος των 3 μέτρων. Έχει απλωμένα κλαδιά και ανοιχτό ή σκούρο σταχτί κορμό, ανάλογα με την ηλικία του. Η επιφάνεια του κορμού του έχει ακανόνιστες πλάκες, σαν ρυτίδες, όπως το πεύκο. Ευδοκιμεί σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, από την Ιβηρική χερσόνησο και τη Γαλλία μέχρι την Τουρκία και το Ισραήλ. Καλλιεργείται ιδιαίτερα στο νησί της Χίου, στο οποίο παράγεται η φυσική ρητίνη ή μαστίχα, το σπουδαιότερο προϊόν του νησιού, το οποίο στηρίζει και την τοπική οικονομία.

Κατά την παράδοση της Χίου, τα σχίνα άρχισαν να δακρύζουν όταν μαρτύρησε ο Άγιος Ισίδωρος από τους Ρωμαίους, περί το 250. Από την περίοδο του 3ου αιώνα χρονολογείται πάντως η καλλιέργεια του φυτού στο νησί. Οι ελάχιστες βροχοπτώσεις, η μεγάλη ηλιοφάνεια και η ασβεστολιθική σύσταση του εδάφους αποτελούν το ιδανικό περιβάλλον ευδοκίμησης του φυτού.

Η παραγωγή της μαστίχας γίνεται από τον Ιούνιο έως το Σεπτέμβριο και οι εργασίες χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες: α) εργασίες πριν από το μάζεμα, β) μάζεμα, γ) πρώτη κατεργασία από τους μαστιχοπαραγωγούς δ) εμπορική κατεργασία στο εργοστάσιο της Ένωσης  Μαστιχοπαραγωγών Χίου.

Η συλλογή της μαστίχας γίνεται με παραδοσιακό τρόπο. Πριν το μάζεμα ο χώρος κάτω από το σχίνο καθαρίζεται και τοποθετείται άσπρο χώμα που μαζεύεται από τις γύρω περιοχές προκειμένου η μαστίχα να παγώσει πιο γρήγορα. Γίνεται το πρώτο κέντημα και στις 15 Αυγούστου το πρώτο μάζεμα με ένα εργαλείο το τιμητήρι. Μετά το μάζεμα, γίνεται το δεύτερο κέντημα (γενικά κάθε σχίνος θέλει 10 με 12 φορές κέντημα κάθε χρόνο) και μετά το ταχτάρισμα όπου ο μαστιχοπαραγωγός κοσκινίζει τη μαστίχα, πηκτή πλέον, από φύλλα και χώματα. Αφού το ξεπλύνει με νερό και σαπούνι οι γυναίκες ξεκολλούν ότι υπάρχει πάνω («τσίμπημα»). Τέλος στέλνεται στο εργοστάσιο της ένωσης Μαστιχοπαραγωγών για περαιτέρω επεξεργασία.

Η Μαστίχα αποτελεί προϊόν ζωτικής σημασίας για την τοπική ανάπτυξη και οικονομία. Το μεγαλύτερο ποσοστό της παραγωγής 90% εξάγεται και κυρίως γίνεται εξαγωγή στις Αραβικές χώρες. Από τη Μαστίχα προκύπτει πολλή μεγάλη ποικιλία προϊόντων όπως τσίχλες ή άρωμα για τη ζαχαροπλαστική, ακλοολούχα ποτά γνωστό είναι και το λικέρ μαστίχας , γλυκά, μπαχαρικά. Το μαστιχέλαιο χρησιμοποιείται επίσης στην επιπλοποιΐα και στην κατασκευή μουσικών οργάνων.  Τον τελευταίο καιρό έχει εισβάλει και στο χώρο της φαρμακοβιομηχανείας καθώς έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες και δρα επουλωτικά λύνοντας τις φλεγμονές συγκεκριμένων οργάνων (δωδεκαδακτυλικό έλκος, γαστρίτιδες, οισοφαγίτιδες κλπ).

Μνημονεύεται ως το παραδοσιακό αντίδοτο έναντι των αποστημάτων της ακμής, καρκίνου καθώς και υπεύθυνη για τη στοματική υγεία. Γι αυτό και υπάρχει μεγάλη παραγωγή καλλυντικών και προϊόντων περιποίησης για το πρόσωπο και το σώμα (κρέμες, σαπούνια, αρώματα κλπ).

Η μαστίχα, σε συνδυασμό με τη ζάχαρη, δημιουργεί ένα γλυκό κουταλιού που είναι γνωστό σε μικρούς και μεγάλους ως "υποβρύχιο". Το γλυκό αυτό, τον τελευταίο αιώνα, ήταν μία από τις πιο διαδεδομένες απολαύσεις της ελληνικής ανώτερης τάξης Διασποράς και κυρίως στην  Κωνσταντινούπολη.

Πηγή κειμένου: www.chios-greece.gr

ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ
25/02/2013
 
επιστροφή